प्रश्न - 4 सही विकल्प चुनिये । अपने उत्तर के लिये तर्क दीजिये

(i) 9sec2A – 9tan2A का मान ज्ञात कीजिये |

(a) 1       (b) 9      (c) 8      (d) 0
हल - 9sec2A – 9tan2A
= 9(sec2A – tan2A)    
{ 1 + tan2A = sec2A या 1 = sec2A  - tan2A }
= 9x1
= 9
(ii) (1 + tanθ + secθ)(1 + cotθ - cosecθ) का मान है ।

(a) 0     (b) 1     (c) 2    (d) -1
हल - (1 + tanθ + secθ)(1 + cotθ - cosecθ)
 = (1 + sinθ/cosθ + 1/cosθ)(1 + cosθ/sinθ - 1/sinθ)
= ((cosθ + sinθ + cosθ)/cosθ)((sinθ + cosθ - sinθ)/sinθ)
= ((sinθ + cosθ)2 – 1)/sinθcosθ
= (sin2θ + cos2θ + 2sinθcosθ - 1)/ sinθcosθ 
                                         { sin2θ + cos2θ = 1 }
= (1 + 2sinθcosθ - 1)/ sinθcosθ 
= 2sinθcosθ / sinθcosθ 
= 2


(iii) (secA + tanA)(1 – sinA) का मान है

(a) secA  (b) sinA  (c) cosecA  (d) cosA

हल - (secA + tanA)(1 – sinA)
= ( 1/cosA + sinA/cosA)(1 – sinA)
= ( (1+sinA)/cosA )(1 – sinA)
= (1 – sin2A) / cosA
= cos2A / cosA
= cosA


(iv) (1 + tan2A) / (1 + cot2A)  का मान है ।

(a) sec2A  (b) -1  (c) cot2A  (d) tan2A

हल -  (1 + tan2A) / (1 + cot2A)
= sec2A / cosec2A
= 1/cos2A / 1/sin2A
= 1/cos2A x sin2A/1
= sin2A / cos2A
= tan2A